مكى حائرى ياد كرد كه در 28 ربيع الاول سال 1280 در حائر مقدس حسينى درگذشته است و نيز از دانشمند مورخ شاعر ، شيخ محمد حسين مروت ، معروف به حافظ عاملى . سرورمان سيد صدر الدين كاظمى به نقل از علامه شيخ موسى شراره مىگفت كه اين مرد تمام قاموس اللغة و شرح نهج البلاغهء ابن ابى الحديد و چهل هزار قصيده را از حفظ داشت . و همچنين يكى از بزرگان مىگفت كه : او كامل ابن اثير را از اول تا به آخر حفظ داشته است . واقعا اين فضل خدايى است كه به هركه خواهد عطا فرمايد . و نيز از دورانهاى بسيار قديم ، نزديك به عصر مؤلف ، دانشمندان به شرح اين كتاب شريف پرداخته و تاكنون بيش از 70 شرح بر آن نوشته‌اند ، از جمله : 1 - سيد على بن الناصر ، معاصر سرورمان شريف رضى به نام اعلام نهج البلاغة و آن اولين و قديمىترين شرح نهج البلاغه مىباشد . 2 - احمد بن محمد وبرى از دانشمندان قرن پنجم . 3 - ضياء الدين ابو الرضا فضل اللّه راوندى كه قسمتهايى از نهج البلاغه را در سال 511 به عنوان تعليق و پاورقى شرح نوشته است . 4 - ابو الحسن ، على بن ابى القاسم ، زيد بن اميرك ، محمد بن ابى على ، حسين بن ابى سليمان ، فندق بن ايوب بن حسن بن احمد بن عبد الرحمن بن عبيد اللّه بن عمر بن حسن بن عثمان بن ايوب بن خزيمة بن عمر بن خزيمة بن ثابت « ذو الشهادتين » از صحابهء رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله . اين مرد كه از بيهق نيشابور است ، در شمار مشايخ ابن شهر آشوب بوده و نهج البلاغه را در سال 516 نزد شيخ حسن بن يعقوب قارى خوانده است و شرحى بر آن نوشته به نام معارج نهج البلاغة . در روز شنبه 27 شعبان در سبزوار متولد شده و در سال 565 دار فانى را وداع گفته است . « 1 » 5 - ابو الحسين سعيد بن هبة اللّه ، قطب الدين راوندى ( م 573 ) . نام شرحش

--> ( 1 ) . حموى در معجم الادباء : 5 / 208 شرح حال او را به نقل از كتاب خودش مشارب التجارب ياد كرده و شرح نهج البلاغه را از تأليفات او شمرده است . در اين صورت ، صاحب كاخ دلاويز 116 بىمورد منكر اين شرح شده و بر على بن يوسف شيرازى خرده گرفته است . اشتباه ديگرش اين است كه بيهقى را اول شارح نهج البلاغه شناخته است .